Op je loonstrook staat een brutobedrag dat een stuk hoger is dan wat er op je rekening wordt gestort. Het verschil is geen geheim, maar zit verstopt in een mix van belasting, premies en kortingen. Hieronder lees je hoe het systeem in Nederland werkt voor het belastingjaar 2026, met de actuele schijven en een tabel die laat zien wat je netto overhoudt bij verschillende lonen.
Bruto versus netto
Brutoloon is het bedrag dat je werkgever met je heeft afgesproken voor je werk, vóór alle inhoudingen. Netto is wat je daadwerkelijk ontvangt. Tussen die twee bedragen zitten drie grote posten: loonheffing (een combinatie van inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen), de bijdrage Zorgverzekeringswet en eventuele pensioenpremies of bijdragen voor de WW en WIA.
Wil je het verschil snel berekenen voor jouw situatie? Probeer de bruto netto calculator van National Calculators. Je vult je brutoloon in en ziet direct wat er overblijft.
De drie schijven in box 1
Box 1 gaat over je inkomen uit werk en woning en kent sinds 2025 drie tariefschijven in plaats van twee. Voor 2026 zijn de grenzen en tarieven als volgt, voor wie de AOW-leeftijd nog niet heeft bereikt:
- Schijf 1: tot €38.883, tarief 35,75%
- Schijf 2: van €38.883 tot €78.426, tarief 37,56%
- Schijf 3: boven €78.426, tarief 49,50%
Het tarief in schijf 1 lijkt hoog, maar bevat al de premies volksverzekeringen. Wie de AOW-leeftijd heeft bereikt betaalt over dezelfde schijf een veel lager percentage, omdat zij geen AOW-premie meer afdragen. De officiële tarieven staan op de site van de Belastingdienst.
Premies volksverzekeringen
De premies in schijf 1 dekken de basis sociale voorzieningen:
- AOW (ouderdomspensioen): 17,90%
- Anw (nabestaanden): 0,10%
- Wlz (langdurige zorg): 9,65%
Samen 27,65%. Daar komt 8,10% inkomstenbelasting bovenop, wat tot het schijf 1-tarief van 35,75% leidt. Zodra je de AOW-leeftijd bereikt, vervalt de AOW-premie van 17,90% en zakt het schijf 1-tarief naar 17,85% (8,10% inkomstenbelasting plus 0,10% Anw en 9,65% Wlz), terwijl schijf 2 en 3 gelijk blijven. Daardoor houdt een AOW-gerechtigde bij hetzelfde bruto merkbaar meer over. Naast deze premies houdt je werkgever de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw in. Pensioen via je werkgever en eventuele WW of WIA premies zijn aparte posten op je strookje.
Heffingskortingen
Heffingskortingen verlagen de belasting die je moet betalen. Twee zijn voor de meeste werknemers belangrijk:
- Algemene heffingskorting: in 2026 maximaal €3.115. Vanaf €29.736 inkomen bouwt deze geleidelijk af tot nul bij €78.426.
- Arbeidskorting: in 2026 maximaal €5.685, bereikt rond €45.592 arbeidsinkomen en daarna afgebouwd tot nul bij €132.920. Deze geldt alleen als je werkt.
Er bestaan ook specifieke kortingen, bijvoorbeeld voor ouderen, alleenstaande ouders of mensen met een laag inkomen. Een volledig overzicht vind je op Rijksoverheid.nl. Voor een berekening per situatie kun je terecht bij de inkomstenbelasting calculator van National Calculators.
Wat is er veranderd voor 2026?
De structuur met drie schijven blijft, maar de bedragen zijn met de inflatie meegeschoven. De grens van schijf 1 ging van €38.441 naar €38.883 en die van schijf 2 van €76.817 naar €78.426. Het schijf 1-tarief daalde licht van 35,82% naar 35,75%, terwijl schijf 2 steeg van 37,48% naar 37,56% en het toptarief op 49,50% bleef. De algemene heffingskorting ging omhoog naar €3.115 en de arbeidskorting naar €5.685. De officiële cijfers staan in het Belastingplan 2026 en de tarieventabel van de Belastingdienst.
Een kort rekenvoorbeeld
Stel: je verdient €45.000 bruto per jaar. Over de eerste €38.883 betaal je 35,75%, ongeveer €13.901. Over de resterende €6.117 betaal je 37,56%, ongeveer €2.298. Je bruto belastingdruk komt zo op €16.199. Daarna trek je de heffingskortingen af: de algemene heffingskorting van ruim €2.138 en de arbeidskorting van bijna €5.674, samen zo’n €7.812. Wat overblijft is €8.386 aan loonheffing, dus een nettoloon van €36.614, ongeveer €3.051 per maand bij een effectieve druk van 18,6%. Je werkgever houdt dit per maand in, en pensioen en Zvw lopen daar nog naast.
Nettoloon bij verschillende lonen, 2026
De tabel hieronder komt uit dezelfde berekening als de calculator, op basis van de Belastingdienst-tarieven 2026, voor een werknemer onder de AOW-leeftijd zonder aanvullende kortingen.
| Brutoloon | Loonheffing | Nettoloon | Per maand |
|---|---|---|---|
| €30.000 | €2.246 | €27.754 | €2.313 |
| €45.000 | €8.386 | €36.614 | €3.051 |
| €60.000 | €15.906 | €44.094 | €3.674 |
| €78.426 | €25.206 | €53.220 | €4.435 |
| €100.000 | €37.289 | €62.711 | €5.226 |
De effectieve druk loopt op van 7,5% bij €30.000 naar 37,3% bij €100.000, omdat steeds meer inkomen in de hogere schijven valt en de heffingskortingen geleidelijk afbouwen. Wil je je eigen bedrag zien, vul het dan in bij de bruto netto calculator of bekijk alleen de belasting met de inkomstenbelasting calculator.
FAQ
Waarom is mijn nettoloon lager dan dat van iemand met hetzelfde brutoloon?
Pensioenregeling, leeftijd (AOW), bijtelling voor een auto van de zaak en specifieke heffingskortingen beïnvloeden het netto sterk, ook bij gelijk bruto.
Tellen vakantiegeld en dertiende maand mee in mijn jaarinkomen?
Ja. Vakantiegeld en bonussen zijn onderdeel van je belastbaar jaarinkomen en kunnen, samen met je salaris, deels in een hogere schijf vallen.
Wanneer krijg ik geld terug van de Belastingdienst?
Vooral als je in de loop van het jaar minder heffingskortingen kreeg dan waar je recht op had, bijvoorbeeld door wisselende werkgevers, of als je hypotheekrenteaftrek hebt voor een eigen woning.
Hoe verandert mijn nettoloon na de AOW-leeftijd?
Vanaf de AOW-leeftijd betaalt u geen AOW-premie meer, waardoor het tarief in de eerste schijf zakt van 35,75% naar 17,85%. Bij hetzelfde brutoloon houdt een AOW-gerechtigde daardoor netto meer over dan iemand die nog premieplichtig is. Reken uw eigen situatie door met de bruto netto calculator.